دوران بارداری با تغییرات فیزیولوژیکی و هورمونی گستردهای همراه است که برای حمایت از رشد جنین و آمادهسازی بدن برای زایمان ضروری هستند. با این حال، این تغییرات میتوانند به مشکلاتی مانند درد زانو منجر شوند که کیفیت زندگی مادر را تحت تأثیر قرار میدهد.
هورمون ریلکسین که در این دوره به مقدار زیادی تولید میشود، به شلشدن لیگامان ها و مفاصل کمک میکند و افزایش وزن و تغییرات در مرکز ثقل بدن باعث فشار بیشتر بر زانوها میشود. این مقاله به بررسی علت، راههای مدیریت و کاهش درد زانو در دوران بارداری میپردازد و تلاش میکنیم تا با ارائه اطلاعات کاربردی، به خانمهای باردار در گذراندن این دوران با کمترین درد و بیشترین راحتی کمک کنیم.
علت درد زانو در طول بارداری
زانو درد در طول بارداری ترکیبی از چندین عامل است، از جمله: شل شدن رباط به دلیل هورمون ریلکسین ، افزایش وزن در اندام تحتانی ، تغییرات وضعیتی که برای تطبیق با بارداری رخ می دهد.
در ادامه به بررسی برخی از شایع ترین علت زانو درد در طول بارداری میپردازیم.
هورمون های بارداری
علت اصلی درد یا نرمشدن رباط های مفصلی به دلیل هورمون های بارداری ریلکسین و پروژسترون است. هورمون ریلکسین فقط در دوران بارداری ترشح می شود و باعث افزایش شلی رباط می شود.
افزایش وزن
افزایش وزن فقط در شکم شما اتفاق نمی افتد. همانطور که رحم شما بزرگ می شود، سایر قسمت های بدن شما نیز منبسط می شود. افزایش وزن، به خصوص در اطراف باسن، فشار بیشتری به استخوان ها و مفاصل شما وارد می کند و باعث ایجاد درد در آن نواحی هنگام خواب، نشستن یا راه رفتن می شود.
رحم در حال رشد
با بزرگشدن رحم، مرکز ثقل شما جابه جا می شود و در عین حال عضلات شکم نیز کشیده و ضعیف می شوند. این تغییر در مرکز ثقل شما باعث تغییر در نحوه ایستادن و راه رفتن میشود. این تغییرات ممکن است فشار بیشتری به زانوها واردکرده و منجر به درد شوند.
کاهش فعالیت
برخی از خانم های باردار به دلیل خستگی یا ناراحتیهای دیگر ممکن است الگوی حرکتی خود را تغییر دهند. عدم فعالیت میتواند به ضعیف شدن عضلات حمایت کننده از زانوها و افزایش درد منجر شود که این تغییرات میتواند باعث فشار بیشتر بر زانوها و در نتیجه درد شود.
راهکارهای کاهش زانو درد در طول بارداری
مراقبت های بارداری برای تمامی خانمهای باردار ضروری است با این وجود افزایش آگاهی و راهکارهای ساده به شما کمک میکند زانو درد در طول بارداری را تا حد قابل توجهای کاهش دهید. در ادامه به معرفی و بررسی راهکارهای کاهش زانو درد در طول بارداری میپردازیم.
انجام ورزش
همانطور که قبلا صحبت کردهایم ورزش های مناسب در دوران بارداری یک روش درمان و کاهش بسیاری از بیماری ها میباشد. برخی از خانمها ممکن است در دوران بارداری کاهش فعالیت بدنی را تجربه کنند. برخی ممکن است در سه ماهه اول احساس بیماری کنند که بر قدرت و تمایل آنها برای ورزش کردن تأثیر می گذارد. برخی دیگر ممکن است نگران باشند که ورزش بیش از حد ممکن است به کودک آسیب برساند. به طور کلی عوامل متعددی کیتواند تاثیر بگذارد تا ورزش انجام ندهید.
با این حال، بی تحرکی یکی از عوامل ایجاد زانو درد در طول بارداری است. هنگامی که فعالیت انجام نمیدهید، مقداری استحکام و ثبات را از دست می دهد. سپس هنگامی که نیاز به راه رفتن دارید، درد بیشتری را تجربه می کنید. کاهش فعالیت همچنین به افزایش وزن در بارداری کمک می کند که فشار روی زانوها را در مدت زمان کوتاهی به شدت افزایش می دهد.
اگر نمی توانید به یک تمرین معمولی پایبند باشید، یک هدف پله ای برای پیاده روی یک مسافت معین در روز در نظر بگیرید. ورزش های ایمن و کم تاثیر مانند شنا یا دوچرخه سواری را امتحان کنید. شنا به ویژه برای زانو درد بارداری مفید است زیرا آب وزن مفاصل شما را از بین می برد و به شما امکان می دهد بدون فشار دادن به زانوها ورزش کنید.
همچنین ممکن است تمرینات تثبیت کننده مانند یوگا و وزنه برداری سبک را انجام دهید. تمرینات ساده مانند اسکات و لانژ می توانند زانوهای شما را تقویت کنند به شرطی که آنها را به طور مداوم انجام دهید.
استفاده از کفش مناسب
نباید با پوشیدن کفش های تخت یا صندل، بارداری را پشت سر بگذارید. همچنین از پوشیدن کفش های پاشنه بلند که مرکز ثقل شما را تغییر می دهد و فشار زیادی به زانوها و مچ پا وارد می کند، خودداری کنید. در عوض، کفشهای طبی بپوشید که به پاهای شما کمک میکند تا به خوبی با زانوها و باسن شما هماهنگ شوند.
باتوجه به تغییر سایز پا در بارداری ممکن است نیازمند خرید کفش جدید باشید، زیرا ریلکسین باعث میشود که استخوانهای پای شما پخش شوند و به دلیل شل شدن رباطها، پاها بلندتر شوند. برخی از زنان تورم را تجربه می کنند که می تواند پوشیدن کفش را نیز ناراحت کند.
از شکم بند استفاده کنید
برای حمایت از شکم، از اواسط تا پایان سه ماهه سوم از شکم بند استفاده کنید. این میتواند به تسکین کمر درد و همچنین درد رباطهای گرد کمک کند، که لزوماً مربوط به مفاصل نیست، اما همچنین یک درد رایج است.
درد رباط گرد زمانی اتفاق می افتد که رباط هایی که رحم را حمایت می کنند کشیده شوند. این می تواند باعث درد شدید در ناحیه شکم یا لگن شود.
وضعیت مناسب خواب
یک راه ساده برای تسکین زانو درد در طول بارداری، برداشتن بار از روی زانو با استراحت است. اگر به پهلو دراز کشیدهاید، با قراردادن یک بالش در بین پاهای خود کمی از درد زانوهای خود را کاهش دهید. اگر نشستهاید، سعی کنید پاهای خود را خم نکنید. نشستن با زانوهای خم شده برای مدت طولانی می تواند باعث تحریک و محدود شدن جریان خون شود.
استفاده از کمپرس سرد یا گرم
استفاده از کمپرس سرد یا گرم میتواند به کاهش درد و التهاب کمک کند. همچنین ماساژ ملایم و فیزیوتراپی تحت نظر متخصص میتواند به کاهش درد و تقویت عضلات کمک کند.
جمع بندی
زانو درد در طول بارداری یک درد شایع و طبیعی است زیرا با افزایش وزن و کم تحرکی فشار زیادی بر روی مفصل و زانو وارد میشود. از این رو با انجام مراقبت های بارداری و راهکارهای کاهش زانو درد در طول بارداری با حد قابل توجهی درد تسکین یابد و در طول بارداری لذت کافی را تجربه کنید.