جدول قند خون در بارداری

میزان قند خون در بارداری یکی از موارد مهم در خصوص سلامت جنین و مادر است که خانم‌های باردار بایستی همواره به آن توجه داشته باشند. افزایش قند خون در این دوران باعث ابتلای مادر به دیابت بارداری می‌شود. هر چند بروز این مشکل اغلب در سه ماهه دوم و سه ماهه سوم شایع است؛ اما در هر مرحله‌ای امکان ابتلا به دیابت بارداری وجود دارد. انسولین در واقع هورمون مورد نیاز برای کنترل قند خون در بدن است. چنانچه بدن مادر عاجز از تولید انسولین به میزان کافی باشد دیابت بارداری اتفاق می‌افتد. با انجام مراقبت‌ های بارداری صحیح می‌توان این بیماری را به موقع تشخیص داده و کنترل کرد. در این مقاله قصد داریم به بررسی بیشتر قند خون در دوران بارداری پرداخته و اطلاعات مفیدی را در این زمینه خدمت مادران باردار ارائه دهیم.

در چه صورت احتمال ابتلا به دیابت بارداری افزایش می‌یابد؟

دیابت بارداری از مشکلات شایع در اغلب خانم‌ها است که تحت برخی شرایطی به شرح ذیل میزان قند خون در بارداری  افزایش می‌یابد.

• شاخص توده بدنی بیش از عدد ۳۰ باشد.
• مادر دارای سابقه دیابت بارداری در طی زایمان‌های قبلی باشد.
• مادر سابقه به دنیا آوردن نوزاد بیش از چهار و نیم کیلوگرم را داشته باشد.
• والدین، برادر، خواهر و یا یکی از آنها دارای سابقه دیابت باشند.
• مادر دارای سن بیش از ۳۰ سال باشد.
• مادرانی که به مصرف مواد مخدر اعتیاد دارند.
• زنانی که نژاد خاورمیانه‌ای، آفریقایی و آسیای جنوبی داشته باشند.

مادران باردار در صورت داشتن هر یک از شرایط فوق بایستی همواره میزان قند خون خود را با کمک آزمایش قند خون چک کنند.

علائم نشان دهنده افزایش قند خون در بارداری

دیابت بارداری به طور معمول دارای علائم خاصی نبوده و تنها با انجام آزمایش قند خون قابل تشخیص است. اما در صورت بالا بودن بیش از حد قند خون (هایپرگلیسمی) علائمی به شرح زیر بروز خواهد کرد:

• تکرر ادرار
• تشنگی بیش از اندازه
• خستگی
• خشکی دهان

عوارض افزایش قند خون در دوران بارداری

افزایش قندخون در بارداری خطرات و عوارضی دارد که برخی از آنها عبارتند از:

• افزایش وزن بیش از حد جنین که باعث دشوار شدن زایمان و در نهایت سزارین اجباری می‌گردد.
• افزایش میزان مایع آمنیون یا همان مایع دور جنین که باعث زایمان زودرس یا بروز مشکل در زمان زایمان می‌گردد.
• بروز عارضه پره اکلامپسی و یا همان افزایش فشار خون در دوران بارداری
• کاهش میزان قند خون و به دنبال آن ایجاد زردی در نوزاد بعد از تولد
• از بین رفتن جنین و یا مرده‌زایی که احتمال آن بسیار کم است.
• احتمال بروز دیابت تیپ ۲ در آینده را افزایش می دهد.

به منظور جلوگیری از چنین خطراتی، آزمایشی در دو نوبت طی هفته های ۲۶ الی ۳۰ گرفته می شود تا میزان قند خون مشخص گردد. بر اساس این آزمایش میزان سطح گلوکز از ادرار شخص اندازه‌گیری خواهد شد.

میزان قند خون نرمال در بارداری چند است؟

هنگامی که خانم‌های باردار برای انجام مراقبت‌های بارداری به ماما یا پزشک زنان مراجعه می‌کنند، از آنها سوالاتی مبنی بر احتمال بروز دیابت بارداری پرسیده شده و همچنین آزمایش قند خون در بارداری درخواست می‌شود.

جدول قند خون در سه ماهه اول بارداری

• در صورتی که عدد قند خون بین ۱۰۰ تا ۱۲۵ باشد، توصیه به داشتن تحرک کافی و مصرف رژیم غذایی مناسب می‌گردد. همچنین بعد از دو هفته مجدداً آزمایش قند خون ناشتا و آزمایش قند دو ساعت پس از غذا نیز تکرار خواهد شد. در صورت نرمال بودن آزمایش‌ها مراقبت‌های بارداری به صورت طبیعی ادامه پیدا می‌کند، اما در غیر این صورت بایستی به متخصص مربوطه مراجعه شود.
• در صورتی که قند خون بیشتر از عدد ۱۲۶ باشد، نیاز به تکرار آزمایش قند خون بعد از یک هفته خواهد بود. با یکسان بودن نتیجه بروز دیابت بالا در مادر قطعی شده و بایستی به متخصص مربوطه ارجاع داده شود.
• مادرانی که دارای قند خون طبیعی هستند می‌توانند تست غربالگری به صورت دو مرحله‌ای را در سه ماهه دوم انجام دهند.
• چنانچه عدد قند خون بین ۹۲ الی ۱۰۰ باشد بروز عارضه‌ عدم تحمل گلوکز مشخص‌شده و بایستی مادر از تحرک کافی و رژیم غذایی مناسبی برخوردار گردد. همچنین یک ماه بعد نیاز به انجام مجدد قند خون ناشتا خواهد بود.

‌ جدول قند خون در سه ماهه دوم بارداری

تست GCT‌ برای مادران بارداری که از قندخون طبیعی برخوردار هستند در هفته ۲۴ الی ۲۸ طی آزمایش تحمل گلوکز خوراکی در دو مرحله صورت می‌گیرد. اولین تست بعد از مصرف ۵۰ گرم گلوکز محلول در آب گرفته‌می‌شود.

چنانچه میزان قند خون در بارداری در سه ماهه دوم بارداری بین ۱۴۰ الی ۱۹۹ باشد بایستی تست OGTT انجام شود. این تست به صورت ناشتا و بعد از مصرف ۱۰۰ گرم گلوکز انجام‌شده و سپس میزان قند خون ۱، ۲ و ۳ ساعت پس از آن اندازه‌گیری می‌شود.

در جدول زیر نتایج آستانه این آزمایش آمده‌است. در صورتی دو آزمایش دارای نتیجه‌ای بیش از این اعداد باشند ابتلای قطعی مادر به دیابت بارداری تشخیص داده‌شده و بایستی تحت مراقبت‌های خاص قرار بگیرد.

سخن پایانی

خانم‌هایی که در دوران بارداری به دیابت بارداری مبتلا هستند می‌توانند با کنترل مرتب میزان قندخون از زایمان موفقی برخوردار شوند. بنابراین بایستی در اولین قدم زیر نظر متخصص تغذیه نسبت به اصلاح رژیم غذایی خود اقدام نمایند. بر این اساس از گرسنگی‌های طولانی مدت دوری کرده و وعده‌های غذایی را به صورت مناسبی تقسیم و مصرف نمایند. همچنین از انجام منظم تمرینات و ورزش‌های هوازی غافل نشوند. در این مقاله والدشو  اطلاعاتی در خصوص قند خون در بارداری ارائه شد تا مادران باردار با اهمیت این عارضه بیشتر آشناشده و در انجام مراقبت های بارداری کوشا باشند.